Pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę mogą rozwiązać stosunek pracy z pracodawcą wyłącznie z zachowaniem określonego okresu wypowiedzenia. Kodeks pracy (Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141) różnicuje okres wypowiedzenia dla umów terminowych i bezterminowych, natomiast nie określa w żaden sposób terminów wypowiedzenia dla umów cywilno-prawnych, czyli np. umowy zlecenia czy umowy o dzieło. Jak długie są okresy wypowiedzenia dla poszczególnych typów umów?

Długość okresu wypowiedzenia, a czas trwania stosunku pracy

Obecnie obowiązujące zapisy Kodeksu Pracy wprowadzają rozróżnienie długości okresu wypowiedzenia w zależności od rodzaju umowy zawartej pomiędzy pracownikiem a pracodawcą. Z zasady więc pracownika zatrudnionego na podstawie umowy na czas określony obowiązują inne okresy wypowiedzenia, niż pracownika na umowie bezterminowej. Dotychczas okresy te były od siebie dość rozbieżne – sztywno określone dla umowy terminowej i wydłużające się w zależności od stażu pracy dla umowy bezterminowej. Od czasu nowelizacji Kodeksu Pracy z 2016 r. zmieniło się jednak wiele. Umowy na czas określony mogą być od teraz zawierane z pracownikami na okres maksymalnie 3 lat, w tym 3 miesięcy umowy na okres próbny oraz 33 miesięcy umowy na czas określony, a łączna liczba umów z tym samym pracownikiem nie może przekroczyć trzech. Wymusza to na pracodawcach stosowanie korzystniejszych dla pracownika umów na czas nieokreślony.

Okres wypowiedzenia dla umowy na czas określony

Umowa zawarta na czas określony wygasa wraz z nadejściem wskazanej w umowie daty, wykonaniem danego zadania lub nastąpieniem określonego wydarzenia. Pracodawca może podjąć decyzję o ponownym podpisaniu z pracownikiem dalszej umowy, jednak w świetle prawa nie jest ona bezpośrednią kontynuacją czy rozwinięciem poprzedniej. Zgodnie z Kodeksem pracy (Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141), dla umowy zawartej na czas określony, obowiązujące do 2016 roku przepisy ustalały, że okres wypowiedzenia wynosi 2 tygodnie, niezalenie od czasu trwania stosunku pracy. W trakcie obowiązywania umowy, każda ze stron może rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem, z zachowaniem wskazanego wyżej okresu wypowiedzenia. Od 2016 roku sytuacja pracowników zatrudnionych na czas określony została jednak zmieniona i obecnie okres wypowiedzenia dla umowy na czas określony został zrównany z okresem wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony.

Okres wypowiedzenia – umowa na czas nieokreślony

Ze względu na zmiany w Kodeksie pracy, okres wypowiedzenia dla umowy o pracę na czas nieokreślony pozostał niezmieniony, ale zrównany z okresem dla umowy na czas określony. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, okres ten jest uzależniony od dotychczasowego czasu trwania umowy, a więc zakładowego stażu pracy. Okresy wypowiedzenia nie przenoszą się na późniejszych pracodawców i obowiązują wyłącznie w obrębie miejsca zatrudnienia, którego dotyczy umowa.

Zgodnie z przepisami Kodeksu Pracy (art. 36), okres wypowiedzenia dla umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony wynosi:

  • 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy;
  • 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy;
  • 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

Jak wypowiedzieć umowę z zachowaniem okresu wypowiedzenia?

Wypowiedzenie umowy o pracę może wyniknąć zarówno od pracodawcy, jak i pracownika, przy czym ten pierwszy musi posiadać wyraźną przyczynę rozwiązania stosunku pracy z osobą przez siebie zatrudnioną. W każdym z przypadków okres wypowiedzenia umowy o pracę należy liczyć od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym zostało złożone wypowiedzenie. Okres wypowiedzenia będzie kończyć się z ostatnim dniem miesiąca, bez względu na ilość dni w danym miesiącu. Jeśli stosunek pracy był krótszy niż 6 miesięcy, a okres wypowiedzenia jest liczony w tygodniach, okres wypowiedzenia upływa w sobotę, po dwóch pełnych tygodniach, niezależnie od daty złożenia przez pracownika wypowiedzenia.

Długość okresu wypowiedzenia dla umów cywilno-prawnych

Zgodnie z Kodeksem pracy, na okres wypowiedzenia umowy o pracę wpływa całkowity staż pracy zatrudnionego pracownika. Zapis ten nie obowiązuje jednak dla umów cywilnoprawnych, dla których prawa i obowiązki pracownika znajdują się w Kodeksie cywilnym. W odróżnieniu od umowy o pracę, zakończenie umowy zlecenia i umowy o dzieło może nastąpić w dowolnym czasie, a jej wypowiedzenie nie musi być uzasadnione ani przez pracodawcę, ani przez pracownika. W przypadku umowy zlecenia i o dzieło nie obowiązują także okresy ochronne, podczas których nie można skorzystać z prawa do wypowiedzenia.